Pomnik Zaślubin z Morzem w Kołobrzegu. Betonowa flaga, okno na Bałtyk i pierścień z 1945 roku

Pomnik Zaślubin Polski z Morzem stoi przy nadmorskim bulwarze, kilkaset metrów od latarni. Upamiętnia 18 marca 1945 roku, kiedy polski żołnierz rzucił w Bałtyk pierścień. Przez okno w pomniku widać morze.

To jeden z najbardziej rozpoznawalnych pomników w Kołobrzegu. Większość ludzi robi tu zdjęcie i idzie dalej na molo. Warto zostać chwilę dłużej, bo betonowa bryła opowiada historię tamtego dnia.

Pomnik Zaślubin Polski z Morzem. Przez prześwit pod flagą widać Bałtyk. Fot. Gunnar Klack, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

18 marca 1945: pierścień w fale

Walki o Kołobrzeg skończyły się 18 marca 1945 roku. Miasto było w gruzach. Tego samego dnia, w rejonie Fortu Ujście przy wejściu do portu, polscy żołnierze stanęli nad Bałtykiem na uroczystych zaślubinach z morzem.

Kapral Franciszek Niewidziajło stanął na murze wschodniego pirsu i rzucił w fale pierścień. Wypowiedział słowa: „Rzucając pierścień w twe fale, biorę z tobą ślub, ponieważ tyś było i będziesz zawsze nasze”. Była msza polowa, flaga na maszcie na tarasie fortu i wojskowe honory.

Kołobrzeg nie był pierwszy. W lutym 1920 roku zaślubiny odbyły się w Pucku z udziałem gen. Józefa Hallera. W marcu 1945 roku najpierw odbyły się w Dziwnówku (15 marca) i Mrzeżynie (17 marca). To jednak kołobrzeska ceremonia przeszła do podręczników.

Archiwalne zdjęcie z kołobrzeskich zaślubin z morzem, marzec 1945. Ze zbiorów Tadeusza Delawskiego, domena publiczna.

Czytaj także: Colberg i Kołobrzeg. Historia miasta, które wróciło do morza

Pomnik z 1963 roku

Pomysł budowy pomnika pojawił się pod koniec lat 50. Zbierano na niego pieniądze, a potem rozpisano konkurs. Wygrał architekt Wiktor Tołkin, autor m.in. pomników na Majdanku i w Stutthofie. Mozaiki wykonał artysta plastyk Władysław Jackiewicz.

Pomnik nie stoi w miejscu ceremonii. Ta odbyła się przy samym wejściu do portu. Pomnik stanął kilkaset metrów dalej, w parku nadmorskim. Uroczyste odsłonięcie odbyło się 3 listopada 1963 roku.

Flaga, wojownicy i okno

Wysoka, wygięta bryła to stylizowana flaga. Trzyma ją grupa postaci z betonu. Płaskorzeźby żołnierzy i mozaiki na ścianach nawiązują do tysiąca lat polskiego oręża na Pomorzu. Ich forma przypomina dawne malowidła naskalne.

Płaskorzeźby i schody pod łukiem pomnika. Fot. Zala, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Pod nogami są kamienne tablice z nazwami jednostek, które walczyły o miasto w 1945 roku. Na granitowych płytach są herby Koszalina, Gdańska, Szczecina i Kołobrzegu. Prześwit pod flagą to „okno na świat”, czyli dostęp Polski do morza.

Jesienią 2024 roku ruszył gruntowny remont pomnika. Prace konserwatorskie objęły także otoczenie, w tym schody.

Widok przez okno pomnika na plażę i Bałtyk. Fot. Zala, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Legenda: przejdź na bezdechu

Legenda miejska ma prostą zasadę. Pomyśl życzenie, weź oddech i przejdź przez okno pomnika z jednej strony na drugą, nie oddychając. Wtedy życzenie ma się spełnić.

Przejście ma kilka kroków, więc to dobra zabawa także dla dzieci. Poza sezonem łatwiej spróbować bez tłumu za plecami.

Najważniejsze daty w jednej tabeli

Jak dojść i co dalej

Pomnik stoi przy bulwarze Jana Szymańskiego, nadmorskim deptaku od latarni morskiej do mola. Wstęp jest wolny przez cały rok i o każdej porze. Z centrum dojdziesz pieszo w ok. 25 minut.

Dobra trasa na pół dnia: latarnia, pomnik, bulwar, molo. Potem powrót do starego miasta, do Baszty Lontowej i na kawę do kawiarni Colbergcoffee przy ul. Stanisława Dubois 21A. Do pomnika jest stamtąd ok. 2 km, a o dawnej nazwie miasta, którą mamy na paczkach, przeczytasz we wpisie Colberg, Kolberg, Kołobrzeg.

Czytaj także: Kołobrzeg poza sezonem. Siedem miejsc, w których wreszcie słychać morze

Pierścień Niewidziajły leży gdzieś na dnie Bałtyku. Okno w pomniku jest po to, żeby o nim nie zapomnieć.

Pomnik Zaślubin z Morzem: najczęstsze pytania