Opublikowano , aktualizacja . Autor: Redakcja Colberg.pl

Dawna nazwa Kołobrzegu to Colberg, a później Kolberg. Obie formy wyrosły ze słowiańskiego źródła: kolъ, czyli pal, i bergъ, czyli brzeg. Najstarszy zapis nazwy ma około tysiąca lat, a polską formę Kołobrzeg urzędowo zatwierdzono 19 maja 1946 roku.

Nazwę Colberg nosi dziś nasza marka kawy. Dlatego tym bardziej chcieliśmy sprawdzić, skąd się wzięła.

W skrócie

  • Nazwa Kołobrzeg pochodzi od prasłowiańskich słów kolъ (pal) i bergъ (brzeg): osada otoczona palisadą nad brzegiem.
  • Najstarszy zapis to łacińskie salsa Cholbergiensis w kronice Thietmara z Merseburga, z czasów biskupstwa założonego w 1000 roku.
  • Colberg, a potem Kolberg to formy niemieckie. Polską nazwę Kołobrzeg zatwierdzono 19 maja 1946 roku.
  • Colbergcoffee wzięło nazwę od historycznej formy. Kawę z naszej palarni kupisz w sklepie firmowym przy ul. Dubois 21A.

Skąd nazwa Kołobrzeg? Pal i brzeg

Językoznawcy wywodzą nazwę od dwóch prasłowiańskich słów. Kolъ to pal, bergъ to brzeg albo wzgórze. Razem opisywały miejsce umocnione palisadą nad brzegiem.

Jest też druga rekonstrukcja: Gol-o-bregъ, od słowa golъ, czyli goły, bezleśny. Wtedy chodziłoby o nagi, niezalesiony brzeg. W obu wersjach kluczowy jest brzeg. Miasto od początku żyło nad wodą.

Pierwszy zapis pachnie solą

Najstarsza forma nazwy to łacińskie salsa Cholbergiensis. Zapisał ją Thietmar z Merseburga w kronice z początku XI wieku, przy okazji biskupstwa, które Bolesław Chrobry założył w Kołobrzegu w 1000 roku.

Słowo salsa nie jest przypadkowe. Wskazuje na osadę warzelników soli, a sól przez wieki napędzała tutejszą gospodarkę.

Potem forma się zmienia. Gall Anonim pisze Cholbreg, żywot św. Ottona z XII wieku podaje Colbrege, a w dokumentach z lat 1140-1253 pojawiają się m.in. Colbreg, Coluberch i Cholberge.

panorama Kolbergu, dawnej nazwy Kołobrzegu, około 1900 roku
Kolberg na przełomie XIX i XX wieku. Fot. domena publiczna, Wikimedia Commons.

Czytaj także: Colberg i Kołobrzeg. Historia miasta, które wróciło do morza

Kołobrzeg po niemiecku: Colberg, a później Kolberg

W 1255 roku książę Warcisław III i biskup kamieński lokowali miasto na prawie lubeckim. W XIV wieku Kołobrzeg należał już do Hanzy, związku miast kupieckich z Bałtyku i Morza Północnego.

Przez stulecia w użyciu była niemiecka forma Colberg, a później Kolberg. Pytanie „Colberg, co to znaczy?” ma więc prostą odpowiedź: to Kołobrzeg w dawnej, niemieckiej pisowni, wyrosłej z tej samej słowiańskiej nazwy.

stacja pilotów i mole przy wejściu do portu w Colbergu około 1895 roku
Stacja pilotów i mole przy wejściu do portu, Colberg, około 1895 roku. Fot. Detroit Publishing Co. / Photoglob, domena publiczna, Wikimedia Commons.

Dzisiejsza latarnia stoi przy tym samym wejściu do portu, na fundamentach dawnego fortu. Co warto zobaczyć w mieście, kiedy nie ma tłumów, opisujemy w przewodniku Kołobrzeg poza sezonem.

19 maja 1946. Nazwa wraca do polskiej formy

Po 1945 roku miasto znalazło się w granicach Polski. Polską formę Kołobrzeg urzędowo zatwierdzono 19 maja 1946 roku.

Wszystkie formy w jednym miejscu:

Forma nazwyKiedyGdzie zapisana
salsa Cholbergiensisok. 1000 r.kronika Thietmara z Merseburga
CholbregXII w.kronika Galla Anonima
ColbregeXII w.żywot św. Ottona
Colbreg, Coluberch, Cholberge1140-1253dokumenty
Colberg, potem Kolbergod średniowiecza do 1945 r.forma niemiecka
Kołobrzegod 19 maja 1946 r.urzędowe zatwierdzenie

Jak Colberg trafił na paczkę kawy

Colbergcoffee to dwa słowa sklejone w jedno: historyczna nazwa miasta i angielskie coffee. Nie szukaliśmy egzotyki z drugiego końca świata. Wzięliśmy nazwę, którą to miejsce nosiło przez wieki.

Kawę palimy w naszej kołobrzeskiej palarni. Palarni nie da się zwiedzać, ale świeżo paloną kawę dowozimy codziennie do sklepu firmowego i kawiarni przy ul. Dubois 21A. Tam obejrzysz i powąchasz ziarno przed zakupem, a w domu sięgniesz po kawy marki Colbergcoffee.

Czym ta marka różni się od kawy kołobrzeskiej, wyjaśnia kawakolobrzeska.pl, a historię nazwy od strony palarni opisuje strona Colberg na colbergcoffee.pl.

Paczka Colbergcoffee na świeżo palonym ziarnie.

Nazwa miasta przeszła przez łacinę, niemiecki i polski. Na paczkę kawy wróciła w wersji, którą miasto nosiło przez stulecia.

bar kawiarni Colbergcoffee przy ul. Dubois 21A w Kołobrzegu

Jak dojechać

Odwiedź naszą kawiarnię i sklep w Kołobrzegu

ul. Stanisława Dubois 21A, zabytkowe centrum. Kawa z naszej palarni, matcha i akcesoria do parzenia na miejscu. Codziennie 8:30-19:00.

Colbergcoffee Palarnia Kawy★ 4,9 (2030)Centrum

Wyznacz trasę →

Dawna nazwa Kołobrzegu: najczęstsze pytania

Jaka jest dawna nazwa Kołobrzegu?

Colberg, a później Kolberg, czyli formy niemieckie. Najstarszy zapis nazwy to łacińskie salsa Cholbergiensis z kroniki Thietmara, z około 1000 roku.

Jak jest Kołobrzeg po niemiecku?

Kolberg. Wcześniej przez stulecia pisano Colberg.

Skąd pochodzi nazwa Kołobrzeg?

Od prasłowiańskich słów kolъ, czyli pal, i bergъ, czyli brzeg. Nazwa opisywała osadę otoczoną palisadą nad brzegiem.

Colberg, co to znaczy?

To historyczna, niemiecka forma nazwy Kołobrzegu, wywodząca się z tej samej słowiańskiej nazwy.

Kiedy przywrócono nazwę Kołobrzeg?

Polską formę Kołobrzeg urzędowo zatwierdzono 19 maja 1946 roku.

Czy można zwiedzić palarnię Colbergcoffee?

Nie, palarni nie zwiedzamy. Świeżo paloną kawę, dowożoną codziennie, kupisz w sklepie firmowym przy ul. Dubois 21A w Kołobrzegu.

AutorRedakcja Colberg.pl